In onze maandelijkse rubriek 'Boek van de maand' presenteren we jullie een aanbevolen boek over het thema gezonde voeding.
We hebben de inhoud kort voor jullie samengevat, zodat je een snel overzicht krijgt. Als deze samenvatting je aanspreekt, raden we je aan het hele boek te ontdekken.
Genezende voeding: Beter eten – eenvoudig vasten – langer leven. Nieuwste kennis uit onderzoek en praktijk
door Friedrich-Karl Sandmann (Redacteur), Prof. Dr. Andreas Michalsen (Auteur), Dr. Suzann Kirschner-Brouns (Medewerker)
Want je bent wat je eet
Het lijkt er een beetje op dat we het contact met ons lichaam en daarmee helaas ook de gezonde relatie met eten verloren zijn. Onze welvaartsmaatschappij stelt genot en snelle beschikbaarheid boven gezondheidsbevorderende componenten. Omdat die in industrieel bewerkt junkfood toch niet te vinden zijn, geldt: het moet lekker zijn en snel gaan. De voedingsmiddelenindustrie reageert op deze wens met suiker, smaakversterkers en dergelijke. Daar reageert het menselijk lichaam weer op met overgewicht en ziekten.
Laten we onszelf eindelijk uit deze vicieuze cirkel bevrijden en onze voedselinname weer laten zijn wat het werkelijk kan zijn: een geneesmiddel en energiebron uit de natuur.
Eenvoudig eten, beter vasten, langer leven
Terwijl veel mensen nog wanhopig calorieën tellen, koolhydraten schuwen en vet vrezen, vertrouwen anderen op de nieuwste inzichten uit de voedingswetenschap. Ook al klinkt het verrassend: vergeet het paleo-, atkins- of vetarme dieet en bezin je heel eenvoudig op de essentie. Minder is meer, vooral bij het eten. Hier ontdek je hoe je eenvoudig en zinvol kunt vasten, welke voedingsmiddelen werkelijk als gezond gelden en waarom dat zo is. Als indrukwekkend voorbeeld hebben we de leefgewoonten belicht van mensen die in zogenaamde "Blue Zones" wonen, oftewel gebieden waar mensen collectief aanzienlijk ouder worden dan elders.
Blue Zones - leren van honderdjarigen
Met grote verbazing is vastgesteld dat er regio's op aarde zijn waar honderdjarigen geen zeldzaamheid zijn. Wat is het geheim van deze langlevendheid? Heel eenvoudig: sociale vaardigheden, fysieke activiteit en eenvoudige kost. De tot nu toe bekendste Blue Zones vinden we in Japan, Griekenland en Italië, telkens op eilanden. Okinawa is de Japanse eilandengroep van de langstlevenden; Kreta, Ikaria en Sardinië zijn de plekken in Zuid-Europa. Wat ze bindt, is niet zozeer de visconsumptie, maar veel meer de regionaal groeiende plantaardige voeding. Terwijl in Japan misosoep, zoete aardappelen en groenten centraal staan, zijn dat in Zuid-Europa wilde groenten, peulvruchten en olijven.
Pure natuur in plaats van voedingsmiddelenindustrie
De belangrijkste factor voor de verteerbaarheid van voedsel is de natuurlijkheid ervan. Geïndustrialiseerde processen vernietigen de structuur van de grondstoffen, hoewel de natuur ze al perfect heeft voortgebracht. Maar het bedrijfsleven heeft heel andere doelen. Houdbaar en smaakintensief is het devies van junkfood, wat wordt gegarandeerd door kunstmatige conserveermiddelen, suiker, zout, smaakversterkers enz. Daartegenover staat de natuurlijke compositie van ingrediënten "Made in Nature", die zelfs qua kleur en naam aangeven welke gezondheidsvoordelen ze te bieden hebben. Maar laten we eerst vooral kijken naar die componenten waarover ons al zoveel fabels zijn verteld en de feiten daarover ophelderen.
Over vetten, koolhydraten en eiwitten
Lange tijd werd gezegd dat je vet moest vermijden om af te vallen. Later concentreerde de afslankindustrie zich erop dat klanten in het algemeen koolhydraten moesten weglaten. Fitnessgoeroes adviseerden eiwitshakes om de gewenste spiermassa op te bouwen. Het aantal dieetvormen blijft stijgen in de jaren waarin junkfood mensen dik en ziek heeft gemaakt. Economische groei gaat in dit geval dus ten koste van de gezondheid. Gelukkig weten we het vandaag de dag beter.
Gezonde vetten versus tikkende tijdbommen
We weten nu dat er gezonde vetten zijn, die ook wel onverzadigde vetzuren worden genoemd. We vinden ze vooral in oliën en noten. Hier komt het vooral aan op de verhouding die onverzadigde vetzuren, zoals omega-3 en omega-6, met elkaar en met andere ingrediënten aangaan. Als enorm gezondheidsbevorderend werden onder andere olijfolie en hennepolie erkend, die koud en voorzichtig geperst bijzonder goed verteerbaar zijn. Verzadigde vetzuren, zoals die voorkomen in dierlijke vetten of palmolie, zijn echter uiterst schadelijk voor het menselijk organisme, vooral als ze gedurende langere perioden worden geconsumeerd.
Koolhydraat is niet gelijk aan koolhydraat
Ook koolhydraten stonden lange tijd onder verdenking dik te maken. Maar ook hier geldt: onderscheid maken tussen "goed" en "slecht". In principe is dat helemaal niet moeilijk, want als vuistregel geldt: als veel verwerkingsprocessen de natuurlijke structuur aantasten, ontstaan er "lege" (slechte) koolhydraten, zoals we die tegenkomen in witte pasta, witte suiker of witte rijst. Daarentegen bevatten natuurlijke en dus "goede" koolhydraten ook waardevolle voedingsvezels die we nodig hebben voor ons microbioom, oftewel de intacte darmflora. We vinden ze in peulvruchten, volkorenproducten, wortelen, appels en dergelijke. Een gezonde darmflora beschermt ook tegen auto-immuun- en stofwisselingsziekten.
Eiwit is essentieel - liever plantaardig dan dierlijk
Eiwitten zijn van levensbelang. Hierin vinden we essentiële aminozuren die verantwoordelijk zijn voor de opbouw en regeneratie van onze cellen. Maar als we te veel en vooral verkeerde (dierlijke) eiwitten binnenkrijgen, kunnen onze cellen deze niet meer afbreken. Zo kunnen diverse stofwisselings-, hart- en vaatziekten of kanker ontstaan. Verouderingsonderzoek heeft bovendien uitgewezen dat dierlijk eiwit reeds aanwezige kankercellen sneller doet groeien en gezonde cellen sneller doet verouderen. Waar zitten gezonde eiwitten in? In peulvruchten, spinazie, boerenkool, noten en zaden.
Wat is er waar van superfoods
Hoewel ze lijken op een nieuwe vinding van bio-marketing, zijn superfoods ten eerste daadwerkelijk gezonder dan veel andere dingen, en ten tweede niet alleen in exotische landen thuis. Ook bij ons zijn er talloze planten die "superfood-karakter" hebben. Wat is dan het verschil met andere voedingsmiddelen? Het antwoord: secundaire plantaardige stoffen. Ze werken als antioxidant en maken vrije radicalen, die zich als afvalproduct aan onze cellen hechten, onschadelijk. Verder versterken ze het weerstandsvermogen van de cellen, werken ze ontstekingsremmend en mobiliseren ze onze eigen zelfgenezende krachten. Ze houden de bloeddruk en het cholesterolgehalte in toom en worden door de natuur van een kleurkenmerk voorzien. Als vuistregel geldt: hoe donkerder gekleurd, hoe beter. Tot de lokale superfoods behoren bijvoorbeeld: rode uien, knoflook, tomaten, broccoli, rode biet, lijnzaad, walnoten, brandnetels en bessen. Vooral donkere bessen, zoals bramen of bosbessen, worden als enorm gezond beschouwd.
Vasten als geneesmiddel
Veel mensen associëren vasten alleen met gewichtsverlies, maar het bewust onthouden van voedsel is als een echte kuur voor ons lichaam. Dat geldt zowel voor therapeutisch vasten, dat meerdere dagen achter elkaar wordt volgehouden, als voor intervasten, dat veel mensen al in hun dagelijkse routine hebben opgenomen. Als je volledig afziet van vast voedsel, zoals bij therapeutisch vasten, worden het lichaam via vloeistoffen (soepen, thee, sappen) de noodzakelijke voedingsstoffen toegediend. Na minstens vijf dagen zonder vast voedsel ervaar je de eerste hap als een echt smaakvuurwerk en ga je automatisch bewuster om met wat je tot je neemt. Bij intervasten eet je gedurende een periode van minstens 16 uur niet, waardoor je lichaam zijn cellulaire zelfgenezingsprocessen in gang zet door aan "autofagie" te doen. Zelfetend worden oude, beschadigde celonderdelen afgebroken, gerepareerd of vervangen.
Conclusie - genezen met voeding, eenvoudig vasten
In zijn boek “Mit Ernährung heilen: Besser essen – einfach fasten – länger leben“ laat prof. dr. Andreas Michalsen zien hoe erg onze gezondheid afhangt van wat we eten. We leren hoeveel onze gezondheid profiteert als we vasten. Trakteer jezelf dus op de schatten van de natuur en zie af van industriële voedingsmiddelen, ook al zijn deze goedkoper. Gezonde voeding begint zo:
-
Eet volop groene groenten en peulvruchten
-
Kies voor gezonde vetten (bijv. noten) en oliën (olijfolie)
-
Koop alleen seizoensgebonden en regionaal biologisch fruit
-
Goede koolhydraten zijn niet wit (kies bij brood, pasta en dergelijke voor volkorenproducten)
-
Zie grotendeels af van vlees, vis en eieren
-
Vermijd zuivelproducten, vooral bij industriële productie
-
Stop met constant snacken en probeer intervasten
Meer tips en slimme adviezen voor gezonde voeding vind je in het boek “Mit Ernährung heilen: Besser essen – einfach fasten – länger leben“ van prof. dr. Andreas Michalsen.
Hier kun je het bestellen op Amazon.
Het is ook beschikbaar als luisterboek Audio-cd .
