Men noemt hem vaak de "Duitse wasabi" of het "penicilline van de tuin" – en dat is volledig terecht. Mierikswortel is een wortel met karakter. Wie wel eens verse mierikswortel heeft geraspt, weet: het brengt je tranen in de ogen, maar maakt tegelijkertijd de neus vrij zoals vrijwel niets anders dat kan. Waarom je juist in de winter van deze scherpe wortel moet leren houden, lees je hier.
Dit moet je weten over mierikswortel
Mierikswortel is een klassieke wintergroente. Het seizoen begint in de herfst en loopt van oktober tot april. In deze periode zitten de wortels boordevol etherische oliën.
Terwijl de plant in de zomer vaak alleen opvalt door zijn enorme bladeren, ligt de ware kracht onder de grond. De onopvallende, bruinachtige wortel is extreem robuust en goed houdbaar, waardoor hij vroeger in geen enkele voorraadkelder mocht ontbreken.
Voedingsstoffen & werking
Mierikswortel is medicijn dat smaakt (als je van pittig houdt!). Zoals je grafiek laat zien, geldt hij als natuurlijk antibioticum, omdat de aanwezige mosterdoliën bacteriën en virussen kunnen bestrijden. Hij versterkt het immuunsysteem en bevat bovendien vitamine C – een perfecte combinatie tegen verkoudheid.
Daarnaast werkt de wortel ontgiftend en bevordert hij de spijsvertering, wat vooral na zware wintermaaltijden nuttig is. Ook interessant: mierikswortel bevordert de doorbloeding, wat je vaak al tijdens het eten voelt als een aangename warmte.
Smaak & textuur
Hier zijn geen compromissen mogelijk: mierikswortel is erg scherp. Anders dan bij chili brandt de scherpte echter niet op de tong, maar stijgt deze naar de neus. De textuur van de wortel is hard en vezelig. Voorzichtig: bij het raspen komen de mosterdoliën vrij. Dat irriteert de slijmvliezen sterk – tranende ogen en een loopneus zijn dus bijna gegarandeerd (maar ze werken ook reinigend!).
Bereiding met keukenapparatuur
Omdat mierikswortel erg hard is, zijn je keukenapparaten goud waard:
- Slowjuicer: Een geheime tip bij een opkomende verkoudheid! Doe een klein stukje mierikswortel samen met rode biet, appel en citroen in de slowjuicer. De machine haalt het scherpe sap eruit, zonder dat je hoeft te huilen. Maar let op: geniet met mate!
- Blender: Voor de klassieke "mierikswortelsaus" of een pittige dip kun je geschilde, in blokjes gesneden mierikswortel (het beste al wat kleiner gesneden) met room, roomkaas of veganistische alternatieven pureren in de blender.
- Airfryer: Mierikswortel verliest door hitte aan scherpte. Je kunt dunne schijfjes drogen in de airfryer en vervolgens malen tot een mild, kruidig poeder dat je net als peper gebruikt.
- Broodbakmachine: Een rustiek boerenbrood of walnotenbrood krijgt door fijn geraspte mierikswortel in het deeg een onvergelijkbaar hartige noot. De hitte in de broodbakmachine verzacht de extreme scherpte enigszins.
- Ijsblokjeshouder: Omdat je vaak maar kleine hoeveelheden nodig hebt, is dit de perfecte hack: rasp de mierikswortel alvast (het beste bij een open raam!) en vries kleine porties in met wat citroensap of water in een ijsblokjeshouder. Zo heb je altijd verse smaakmakers voor sauzen bij de hand.
Inkoop & bewaren
Goede mierikswortel moet steenhard zijn. Als de wortel buigzaam is of er rubberachtig uitziet, is hij oud en heeft hij aan aroma verloren. De schil moet onbeschadigd zijn.
Ongewassen en in de groentela blijft een hele wortel wekenlang goed. Eenmaal aangesneden kun je hem het beste in vochtig keukenpapier wikkelen, omdat hij anders uitdroogt.
Gebruik in de keuken
Mierikswortel is de koning van de koude keuken en sauzen:
- Klassiek: Bij Tafelspitz (rundvlees) of gerookte vis zoals zalm en forel.
- Vegetarisch: In een salade van rode biet of als scherpe kick in aardappelsalade.
- Beleg: Vers geraspt op een boterham met boter – maakt je wakker!
Fun facts
- Orakel: Vroeger legde men een schijfje mierikswortel in de portemonnee, zodat deze nooit leeg zou raken.
- Herkomst van de naam: De naam heeft niets met het dier "paard" te maken (het Engelse "horse-radish" is waarschijnlijk een vertaalfout), maar komt vermoedelijk van het oude woord "Mähre" (grote merrie) in de zin van "grote wortel", of van het Slavische "More" (zee), omdat hij via de zee naar ons toekwam.
- Traantruc: Om minder te huilen bij het raspen, helpt het naar verluidt om door de mond te ademen of het raam wijd open te zetten – maar een duikbril helpt gegarandeerd!
Conclusie
Mierikswortel is pure lokale superfood. Hij werkt als natuurlijk antibioticum, versterkt het immuunsysteem en is bevorderlijk voor de spijsvertering. Hoewel hij erg scherp is en de slijmvliezen irriteert, is dat precies wat hem zo gezond maakt. Of het nu als "fire-shot" uit de slowjuicer komt of verwerkt is in de blender – deze wortel brengt je gezond de winter door.
